Yaban Mersini ve Hambeleş (Murt) Fidanı: Dikim ve Bakım
Yaban mersini ismi, Türkiye'de farklı bitkiler için de kullanıldığından çoğu kez kafa karıştırır. Bahçeciler arasında yaban mersini denince çoğunlukla bodur çalı formlu, asidik toprağı seven mavi meyveli bitkiler akla gelir. Öte yandan hambeleş (murt), Akdeniz iklimine ait, yaprağı güzel kokan, yıl boyu yeşil kalan bir çalıdır ve meyveleri koyu ya da beyaz renkte olabilir. Mağazamızdaki yaban mersini ve likapa kategorisinde de hambeleş (murt) fidanları yer alır. Bu yazıda her iki bitkiyi karıştırmadan, dikim ve bakım ilkelerini sade bir dille anlatıyoruz.
Yaban mersini ile hambeleş (murt) aynı bitki mi?
Hayır. Yaban mersini (Vaccinium türleri), bodur çalı formlu ve asidik toprağı seven bitkilerdir. Hambeleş ya da murt (Myrtus communis) ise Akdeniz havzasının yaprağı aromatik, çiçekleri beyaz, yıl boyu yeşil kalan çalısıdır. İkisinin toprak isteği, bakım şekli ve kullanım alanı birbirinden farklıdır. Bu yüzden fidan seçerken bitkinin botanik adına ve ürün açıklamasına mutlaka bakın.
Hambeleş (murt) fidanı nasıl yetiştirilir?
Hambeleş güneşli ve korunaklı yerleri sever. Işık aldıkça çiçeklenmesi ve meyve tutumu artar. Toprak konusunda çok seçici değildir; süzülen, hafif besleyici bir toprak yeterlidir. Ağır ve su tutan topraklarda köklerin çürüme riski artar. Hem bahçede hem de saksıda yetiştirilebilir. Çit bitkisi olarak da kullanılabilir.
Dikim adımları
- Tüplü fidanın kök topundan biraz geniş bir çukur açın.
- Fidanı kök topunu dağıtmadan çıkarıp yerleştirin; kök boğazı toprak seviyesinde kalsın.
- Çevresini toprakla doldurup elle hafifçe bastırın.
- Bol su verin ve dibine malç serin.
Dikim için gerekli kürek ve ekipmanlar için ekim ve dikim malzemeleri sayfasına bakabilirsiniz.
Sulama
İlk yıl köklerin yerleşmesi için toprağı düzenli olarak kontrol edin. Üst toprak kuruduğunda derinlemesine sulayın. Kökleri yerleştikten sonra hambeleş kısmen kuraklığa toleranslıdır; yine de uzun kurak dönemlerde destek sulaması yararlı olur. Saksıda yetişiyorsa saksı daha hızlı kuruyacağı için sulamayı daha sık kontrol edin.
Yaban mersini için toprak ilkesi
Yaban mersini (Vaccinium) yetiştirmeyi düşünüyorsanız en önemli konu topraktır. Bu bitkiler asidik, süzülen ve organik madde bakımından zengin bir ortamı sever. Kireçli ve alkali topraklarda yaprak sararması ve zayıf gelişme görülebilir. Bu durumda saksıda özel asidik torf karışımı kullanmak daha güvenli bir yöntemdir. Hazır karışımlar ve torf seçenekleri için torf ve toprak kategorisine göz atabilirsiniz. Sulamada kireci yüksek suyu sık kullanmak da zamanla toprağın asiditesini bozabilir; yağmur suyu ya da yumuşak su tercih edilebilir.
Saksıda yetiştirme
Hem hambeleş hem yaban mersini saksıda yetiştirilebilir. Geniş, drenaj delikli bir saksı seçin. Tabağında su biriktirmeyin. Saksıda büyüyen bitkiler kışın soğuktan daha hızlı etkilenebilir; saksıyı korunaklı bir yere alın ya da çevresini örtün. Uygun saksı seçenekleri için saksı sayfasına bakabilirsiniz.
Besleme
İlkbaharda hafif ve dengeli bir besleme genellikle yeterlidir. Yaban mersini için asidik toprağı seven bitkilere uygun gübreler tercih edilir. Ürün etiketindeki talimatlara uyun ve aşırı gübrelemekten kaçının. Bakım ürünleri için toprak, gübre ve ilaç sayfasına bakabilirsiniz.
Budama ve şekil verme
Hambeleş budamaya iyi yanıt verir. Çiçeklenme sonrasında ya da ilkbahar başında kurumuş ve kırık dalları alarak şekil verebilirsiniz. Çit olarak yetiştiriyorsanız hafif kırpma ile sık ve düzgün bir yapı elde edebilirsiniz. Yaban mersininde ise hafif temizlik budaması ve yaşlı dalların yenilenmesi yeterli olur. Keskin ve temiz bir makas kullanın; seçenekler için budama makasları sayfasına bakabilirsiniz.
Kışın koruma
Genç hambeleş fidanları sert soğuk ve donlara karşı hassas olabilir. İlk yıllarda dibini malçlayın, gerekirse nefes alabilen bir örtü kullanın. Saksıdaki bitkileri korunaklı bir yere taşımak güvenli bir yöntemdir. Kışın sulamayı azaltın ama toprağın tamamen kurumasına izin vermeyin.
Sık yapılan hatalar
İlk hata, yaban mersini ile hambeleşi aynı toprak ve bakım koşullarına tabi tutmaktır. İkincisi, yaban mersinini kireçli toprağa dikmektir. Üçüncüsü, saksıda dipte su birikmesine izin vermektir. Dördüncüsü ise genç fidanı ilk kışta korumasız bırakmaktır.
Reyon Bahçe'de seçenekler
Mağazamızda tüplü beyaz hambeleş (murt) fidanı ve siyah hambeleş (murt) fidanı gibi seçenekler bulunur. Tüm seçenekleri yaban mersini ve likapa fidanları sayfasında görebilir, diğer üzümsü meyveler için üzümsü meyve fidanları kategorisine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Hambeleş (murt) ile yaban mersini aynı mı?
Hayır. İkisi farklı bitkilerdir; toprak istekleri ve kullanım alanları da farklıdır.
Hambeleş saksıda yetişir mi?
Evet, drenajlı ve geniş bir saksıda yetiştirilebilir. Kışın soğuktan koruma önemlidir.
Yaban mersini hangi toprakta yetişir?
Asidik, süzülen ve organik madde bakımından zengin topraklarda en rahat gelişir.
Hambeleş ne zaman dikilir?
Genellikle sonbahar ve ilkbaharda, toprak donmadığı sürece dikilebilir. Soğuk bölgelerde ilkbahar dikimi daha güvenlidir.
Fidanınızı seçin
Doğru bitkiyi ve doğru toprağı seçmek, başarının yarısıdır. Seçenekleri görmek için Reyon Bahçe yaban mersini ve likapa fidanları sayfasını ziyaret edin ya da sorularınız için WhatsApp'tan bize yazın.